🌿 What?
Giống như Chính sách Tiền tệ, Chính sách Tài khoá là một trong hai công cụ Kinh tế vĩ mô được Chính phủ sử dụng để điều chỉnh Nền kinh tế.
Trong đó, Chính phủ sẽ can thiệp điều chỉnh tăng/giảm
- Thuế
- Chi tiêu chính phủ để đạt được các mục đích kinh tế vĩ mô như tăng trường GDP, tạo công ăn việc làm, bình ổn giá,…
Chỉ có cấp Chính phủ mới thực hiện được Chính sách Tài khoá, các cấp dưới như chính quyền địa phương sẽ không thể thực hiện được.
🌿 Phân loại chính sách Tài khoá
Có 2 loại chính sách Tài khoá:
- Chính sách Tài khoá mở rộng(hay chính sách Tài khoá thâm hụt) là việc chính phủ thực hiện hỗ trợ nền kinh tế thông qua việc giảm Thuế và tăng Chi tiêu Chính phủ.
- Giảm thuế giúp khuyến khích người dân cũng như doanh nghiệp chi tiêu nhiều hơn => cầu tăng
- Tăng Chi phí Chính phủ giúp các doanh nghiệp và từ đó là người dân có nhiều công ăn việc làm hơn => thu nhập tăng lên => chi tiêu nhiều hơn. Chính sách Tài khoá mở rộng sẽ được Chính phủ thực hiện khi sức khoẻ của nền kinh tế đang suy yếu, kém phát triển, tăng trưởng chậm và tỷ lệ thất nghiệp tăng cao. Chính sách này thường không được thực hiện một mình mà sẽ được kết hợp với các chính sách khác giúp ổn định, tăng trưởng và phát triển kinh tế hiệu quả nhất.
- Chính sách Tài khoá thắt chặt là việc Chính phủ thực hiện thắt chặt sự phát triển quá nóng của nền kinh tế thông qua việc tăng Thuế và giảm Chi tiêu Chính phủ.
- Tăng Thuế làm cho người dân cũng như các doanh nghiệp giảm thu nhập cũng như chi tiêu tốn kém hơn => cầu giảm
- Giảm Chi phí Chính phủ làm giảm đi các công trình công cộng, các chi tiêu cho các ngành => giảm cầu => giảm cung => điều hoà lại nền kinh tế đang phát triển quá nóng.
🌿 Công cụ của chính sách Tài khoá
Như đã nói ở trên, Chính sách Tài khoá sẽ được chính phủ tác động vào 2 yếu tố là Chi tiêu Chính phủ và Thuế.
- Chi tiêu Chính phủ bao gồm chi phí mua hàng hoá dịch vụ và chi chuyển nhượng, trong đó:
- Chi mua hàng hoá dịch vụ: Chính phủ sử dụng ngân sách để đầu tư cho Quốc phòng, xây dựng cơ sở hạ tầng, trả tiền lương cho cán bộ Nhà nước, …
- Chi chuyển nhượng: Là các khoản trợ cấp những nhóm người dễ bị tổn thương trong xã hội như người nghèo, người khuyết tật, thương binh, bệnh binh, …
- Thuế là khoản thu bắt buộc của Nhà nước đối với người dân và doanh nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước vì lợi ích chung. Thuế gồm 2 loại:
- Thuế trực thu: hiểu đơn giản là khoản thuế áp dụng trên thu nhập, tài sản của các cá nhân tổ chức. Ví dụ như thuế thu nhập cá nhân, thuế đất, thuế thu doanh nghiệp, …
- Thuế gián thu: là thuế thu thông qua giá cả hàng hoá kiểu như thuế VAT
